KİTAP

Cehenneme Övgü – Gündüz VASSAF

Gündüz Vassaf reading © Petr Machan, PWF (3)

Tanıdığımızla ilgilenir, bilmediğimizi merak ederiz. Bu yüzden cehennem ilgi çekici, cennet merak uyandırıcıdır.

Dünya, cehennemin gölgesidir. Fragmanı Dünya olan cehennemin tasvirleri de ilgi çekicidir. Çünkü insanın tanımasını, hayal etmesini ve türevlendirmesini kolaylaştırır. Oysa cennet, Dünya’da sınırlıdır. Var olan da gün geçtikçe yaratamadığı şeyi yok eden mantıksız barbarlar elinde kaybolmaktadır. Buna rağmen cennet, elimizdeki tasvirlerle ezici iktidarını sürdürmektedir.

Gündüz Vassaf, “Cehenneme Övgü” adlı kitabında gücün totaliterliğine karşı ezilene övgü prensibini kabul etmiştir. Özgürlüğü cehennemle, geceyle ve totaliter düzenin baskı altına aldığı her şeyle ilişkilendirmiş, kavramları sarsmıştır. Geceyi, düzen güçleri uykuda olduğu için özgürlük olarak nitelendirmiştir. Ancak gece, şer ilahının özgürlüğü değildir. Rabbin nimetidir, dinlenme-yönelmedir. İlahi adalet düşüncesi yok edildiğinden cehennem özgürlük olarak adlandırılsa da cehenneme övgünün sebebi nefsin özgürlüğünden değil, tanınması ve tasvir edilmesi kolay olmasıdır.

Ölümsüzlüğün farkında olan insan konuşarak geçici bir ölümsüzlük peşinde koşuyor. Söz bizim “ben de varım” çığlığımız. Sahip olduğu kavram kadar düşünen insan, sözcüklerle nesneler ve duyguların dünyasına bir düzen, bir standartizasyon getiriyor. Sessizlikten kaçmak için sözcüğün totaliterliğini kullanıyoruz. Sessizlik bizi korkutuyor. Çünkü sessizliği denetleyemiyoruz. Dilde gerçekleştirdiğimiz bu tek tip soyutlamayla mahkumiyetimizi, kavram kalıbına girdiğimizi göremiyoruz. Biz kavramlaştırdıkça, duygular sözcüklere yardımcı olarak kullanılıyor. Egemenlik sanrısıyla dünyayı sözcüklerle tutsak ettik. Bu süreçte biz de kendi sözcüklerimizin tutsağı olduk.

Enformasyon, düzenin toplumu kontrol etmesinin bir başka aracı. Dünya’nın cehennemliğinin farkında olan düzen güçleri, toplumun susması ve boyun eğmesi için duyarsızlaştırılması gerektiğinin farkında. Bu yüzden katliamlar-cinayetler korkusuzca yayımlanıyor. Enformasyon; bilinçsiz toplumun kontrol aracı, bilinçli toplumun duyarsızlaşmasının aracıdır. Sonucunda ölen insanlar değil, sayılar oluyor.

Uzun yıllardır kaleme alınan totalitarizm distopyalarının gerçekleşmesi zor mu? Big Brother’ın Bilgi Bankası’nda yakılıp değiştirilen haberlerle toplumu kontrol etmesinin zor olmadığı gibi; bir tür toplum gazeteciliği olan sosyal medyanın enformasyonuyla, üstün 21. yüzyıl toplumunun da kontrol edilmesi zor değil. Hızlı enformasyon dünyayı tekdüzeleştiriyor. Halk korsan etkenliğinin keyfini çıkarırken, edilgenliğinin farkına varamıyor. Enformasyonun özgürlüğü, güç merkezleri tarafından sunulan şıklardan birini özgürce seçmekle sınırlı.

Totaliter toplumun yaşam anlayışı sevgi ve barışa değil, güç ve egemenliğe dayalı. Düzen güçleri ne barış ne adalet sağlayabiliyor. Kaldı ki var olanı da sürdüremiyor.

Buna rağmen bilinçli/cahil bizler, hayatımızı düzenlediğimiz sanrısına kapılıyoruz. Seçeneklerle sunulan yalancı totaliterlikle egomuzu tatmin ediyoruz. Amaçlarımızda, kumandalarımızda, hayatımızda içinde bulunduğumuz ikincil özgürlük duygusuyla kendimizi hakim hissediyoruz. Fıtrattan uzaklaşıp, sığındığımız Rabbi unutup bu hazzın keyfini çıkarıyoruz. Yaratıcıyı unutmakla bizi kontrol etme yetkisini kendimizce düzen güçlerine devrettik. Nefes aldığımızın ne kadar bilincindeysek, totalitarizmin de o kadar bilincindeyiz.

Gündüz Vassaf, totalitarizmin hayatımızda ne denli etkili olduğunu anlatırken alışageldiğimiz kavramların içini boşaltıp yeniden doldurmuş.  İnsanı sarsan, farkındalığı arttıran ancak fıtratı yok sayıp totalitarizme karşı yaratıcıya sığınmayı unutan tehlikeli bir kitap “Cehenneme Övgü”. İlahi düzenin ağırlığının hissedilmediği, bazı bölümlerde ona da karşı çıkılmasının teşvik edildiği bir kitap olduğundan dikkatli okunmalı.
İrem ZÜLAM

Yazar Hakkında

İmsak Dergisi

İmsak Dergisi

Yorum Yap

Powered by themekiller.com anime4online.com animextoon.com apk4phone.com tengag.com moviekillers.com